ΑΦΙΕΡΩΜΑ στον Michel Petrucciani (28 Δεκεμβρίου 1962 – 6 Ιανουαρίου 1999)- O Mεγάλος Ευρωπαίος Jazzman

0
55

Γεννήθηκε με όλα του τα κόκκαλα σπασμένα. Με την τέχνη και την επιμονή του όμως έδωσε ένα κορυφαίο μάθημα ζωής.

Κάποιες φορές πιστεύω πως κάποιος εκεί ψηλά με έσωσε από το να είμαι ένας συνηθισμένος άνθρωπος” έλεγε συχνά χαριτολογώντας.

Δυστυχώς δεν είχε την “τύχη” να γεννηθεί και αυτός, όπως σχεδόν όλος ο κόσμος, υγιής, αλλά είχε την θέληση και το πείσμα να γίνει ένας από τους καλύτερους στο είδος του. Δεν ήθελε ο κόσμος να τον λυπάται για την κατάσταση στην οποία βρισκόταν. Σε όλη του τη ζωή ήθελε να τον θαυμάζουν για την σκληρή δουλειά που έκανε τόσα χρόνια.

Με τη γέννηση του (28 Δεκεμβρίου 1962) προκάλεσε θλίψη στην οικογένεια του αλλά και σε όλη την κοινότητα του Orange της Νότιας Γαλλίας, απ’ όπου καταγόταν. Το βρέφος της οικογένειας Petrucciani γεννήθηκε με όλα του τα κόκκαλα σπασμένα. Οι γιατροί αμέσως διέγνωσαν την σπάνια αρρώστια του, ατελή οστεογένεση (osteogenesis imperfecta) ή “γυάλινα κόκκαλα” ,όπως συνηθίζεται να την αποκαλούν. Δυστυχώς τα κακά μαντάτα συνεχίστηκαν, αφού οι γιατροί δεν του έδιναν περισσότερα από 20 χρόνια ζωής. Η ασθένεια προκάλεσε τη θραύση των οστών του πάνω από 100 φορές προτού φτάσει στην εφηβεία και ήταν επώδυνη καθ ‘όλη τη διάρκεια της ζωής του.

Μεγάλωσε σε μια ιταλογαλλική μουσικόφιλη οικογένεια. Ο πατέρας του, Tony, καταγόταν από τη Σικελία της Ιταλίας και η μητέρα του Anne από την Γαλλία. Ο πατέρας έπαιζε κιθάρα, όπως και ο Phillipe, ο αδερφός του. Ο Louis, ο δεύτερος γιος της οικογένειας, έπαιζε μπάσο.

 

Στην ηλικία των τεσσάρων, ο Michel ερωτεύτηκε το πιάνο, όταν είδε τον άσσο της Jazz μουσικής Duke Ellington να σολάρει στην τηλεόραση. Άρχισε να ζητάει από τον πατέρα του να του πάρει ένα πιάνο. Ο πατέρας του, λόγω έλλειψης χρημάτων, του παίρνει ως δώρο τα Χριστούγεννα ένα πιάνο-παιχνίδι. Ο μικρός Michel μόλις άκουσε το πιάνο να παίζει το έσπασε σε μικρά κομμάτια, αφού ο ήχος του δεν είχε καμία σχέση με αυτό που είχε ακούσει στην τηλεόραση.

   Μέχρι που μια μέρα ο πατέρας του, Tony, που δούλευε κοντά σε μια βρετανική στρατιωτική βάση, είδε στα σκουπίδια τους ένα πιάνο. «Ήταν μερικοί Βρετανοί στρατιώτες που από το μεθύσι τους έριχναν μπύρες και ό,τι άλλο έβρισκαν μπροστά τους στα πλήκτρα του πιάνου. Για να γλυτώσουν από την βλακεία που έκαναν το πέταξαν στα σκουπίδια», είπε αργότερα. To πιάνο δεν ήταν σε άριστη κατάσταση, αλλά για τον μικρό Michel ήταν ό,τι έπρεπε για να ξεκινήσει τα πρώτα του βήματα στην μουσική.

   Ο Michel δεν ακολούθησε την “νορμάλ” ζωή που κάνουν όλα τα παιδιά. Δεν πήγε καθόλου σχολείο, αλλά ασχολήθηκε αμέσως με την μεγάλη του αγάπη. Για 8 χρόνια ακολούθησε αυστηρά προγράμματα κλασικής μουσικής.

   Όταν έγινε 10 ετών, άρχισε να παίζει κομμάτια του Bill Evans. Ο σημαντικός αυτός πιανίστας άσκησε τη μεγαλύτερη επιρροή στον Michel. Οι πολυεπίπεδες αρμονίες του Petrucciani, το λυρικό στυλ και η αρθρωτή μελωδία έχουν συνδεθεί πάντα έντονα με αυτή την πρώιμη έκθεση στον Evans

Μεγάλες επιρροές στην ζωή του ήταν επίσης και οι κλασικοί γίγαντες Bach, Mozart, Ravel και Debussy.

  Η πρώτη του μεγάλη εμφάνιση έγινε σε ηλικία μόλις 13 ετών στο φεστιβάλ Jazz της Γαλλικής πόλης Clioucat. Εκείνη τη χρονιά (1975) μεγάλος καλεσμένος ήταν ο τρομπετίστας Clark Terry, ο οποίος ζήτησε έναν πιανίστα για να τον συνοδεύει μουσικά. Για πιανίστα είχαν καλέσει τον Michel. Όταν ο Clark τον είδε, έσκασε στα γέλια, αφού, όπως έλεγε αργότερα, «σίγουρα μου κάνουν πλάκα». Όταν κατάλαβε πως δεν επρόκειτο για πλάκα, έδωσε στον μικροσκοπικό Μichel, που ήταν μόλις 71 εκατοστά, την ευκαιρία να παίξει για να τον ακούσει. Ο Clark χρειάστηκε μόλις ένα λεπτό για να νιώσει το αστείρευτο ταλέντο του. «Άκουσε, μικρέ, μη φύγεις. Θα επιστρέψω για σένα», του είπε.    Ασχέτως του ότι έπρεπε να τον κουβαλάνε στη σκηνή, γιατί δεν μπορούσε να ανεβαίνει σκαλιά, ο Michel στο σανίδι ήταν απίστευτος. Άρχισε να παίζει σε διάφορα φεστιβάλ σε όλη την Γαλλία, πάντοτε με την βοήθεια των ξύλινων ποδιών που είχε κατασκευάσει ο πατέρας του, για να μπορεί να πατάει τα πετάλια.

Στα 16 μετακομίζει στο Παρίσι, όπου ηχογραφεί το πρώτο του άλμπουμ με την ονομασία “flash”.

Αν και το Παρίσι θεωρείται εξαιρετική πόλη για έναν νεαρό που ασχολείται με την Jazz, ο Michel τα βρίσκει σκούρα. Τα κόκκαλα του συνεχίζουν να σπάνε συνεχώς και οι πόνοι είναι αφόρητοι.

   Καταφεύγει για κάποιο διάστημα στα ναρκωτικά, αλλά προτού πάρει τον κατήφορο, μετακομίζει στην Αμερική και συγκεκριμένα στη Νέα Υόρκη, πληρώνοντας το εισιτήριο του με ακάλυπτη επιταγή. Οι αρχές του Παρισιού των καταδιώκουν, αλλά ο πατέρας του ξεπληρώνει την επιταγή και τον σώζει από περαιτέρω μπελάδες.

   Στη Νέα Υόρκη γνωρίζει έναν από τους θρύλους της Jazz τον Charles Lloyd. Μαθαίνοντας ότι ο Charles ήταν αυτός που ανακάλυψε τον μεγάλο πιανίστα της δεκαετίας του 1960 Keith Jarett, ενθουσιάζεται. Η συνεργασία τους κράτησε για 5 χρόνια και του απέφερε 3 δίσκους με την δισκογραφική εταιρεία που είχε ο Charles.

Το 1982 μετακομίζει στην Καλιφόρνια και σε σόλο που έδωσε στο Kool Jazz Festival εισπράττει διθυραμβικές κριτικές από τα ΜΜΕ της Αμερικής.

Έπαιζε πιάνο με εντυπωσιακή ταχύτητα, το εκρηκτικά γρήγορο δεξί του χέρι πρωταγωνιστεί στο She Did It Again και στο Take the A Train

 

Ένα χαρακτηριστικό της τεχνοτροπίας και του αυτοσχεδιασμού του, ήταν η αριστοτεχνική «πλέξη» ενός μοτίβου με διαφορετικές μουσικές φράσεις, όπως στο Miles Davis Licks

   Η υγεία του Michel χειροτερεύει, αφού τα κόκκαλα του σπάνε όλο και περισσότερο. Το ύψος του μέχρι τα 19 του χρόνια ήταν 95 εκατοστά. Αυτό όμως δεν τον εμποδίζει καθόλου από το να γίνει καλύτερος μουσικός.

Προσπαθούσε να ζήσει μια ζωή, όπως όλοι οι άνθρωποι. Ήταν γνωστός για τη χαρούμενη, παιχνιδιάρικη, ακόμη και χαλαρή προσωπικότητά του. Κάποτε είχε δηλώσει: «Αγαπώ το χιούμορ, μου αρέσει να γελάω, μου αρέσουν τα αστεία, μου αρέσει η ανοησία, μου αρέσει αυτό, νομίζω ότι είναι σπουδαίο, νομίζω ότι το γέλιο αξίζει πολλά φάρμακα.»

Ο Michel είχε αδυναμία στις γυναίκες. Έζησε μεγάλους έρωτες και απέκτησε δύο παιδιά. Το ένα του παιδί, ο Alexandre, κληρονόμησε την σπάνια αρρώστια του.

Τα επόμενα χρόνια της καριέρας του ο Michel θα συνεργαστεί με τεράστιους καλλιτέχνες της Jazz, όπως οι Al Foster, Dave Holland, Stanley Clarke, Lee Konitz, Joe Lovano, Joe Henderson αλλά και με τον θρυλικό Dizzy Gillespie.

Η εφευρετικότητα και η δεξιοτεχνία του Petrucciani στο πιάνο εντυπωσίαζαν όσους τον άκουγαν. Πολλοί κριτικοί της τζαζ δικαιολογημένα εντυπωσιάστηκαν από τη συνθετική του ικανότητα. Το κομμάτι του, Cantabile, βασίζεται ουσιαστικά σε τέσσερις νότες, που αποτελούν τον πυρήνα με τον οποίο ο Petrucciani δημιουργεί μία πανέμορφη μελωδία.

Το 1983 η Los Angeles Times θα τον ψηφίσει ως τον “Jazz Man of the Year” και το Ιταλικό Πολιτιστικό Γραφείο θα του απονείμει το βραβείο του καλύτερου Μουσικού Πιανίστα της Jazz. Οι Γάλλοι θα τον τιμήσουν και αυτοί με την σειρά τους με το υπέρτατο βραβείο της “Prix Django Reinhardt”. Το 1984 το σόλο άλμπουμ του “100 hearts” θα πάρει το βραβείο του καλύτερου άλμπουμ Jazz.

Από το 1986 μέχρι και το 1998 ο Michel θα ταξιδέψει σε όλη την Ευρώπη δίνοντας συναυλίες με μεγάλους μουσικούς.

   Λίγο μετά τα 36α γενέθλια του ο Petrucciani αρρώστησε σοβαρά από λοίμωξη του αναπνευστικού. Αυτό που είναι γνωστό με βεβαιότητα είναι ότι ήταν σθεναρά αποφασισμένος να γευτεί όση χαρά και ικανοποίηση μπορούσε από τη ζωή. «Η φιλοσοφία μου είναι να έχω πραγματικά καλό χρόνο και να μην αφήσω τίποτα να με εμποδίσει να κάνω ό, τι θέλω να κάνω. Είναι σαν να οδηγώ ένα αυτοκίνητο και να περιμένω ένα ατύχημα. Αυτός δεν είναι τρόπος οδήγησης αυτοκινήτου. Αν έχω ένα ατύχημα, έχω ένα ατύχημα-c’est la vie.» Σίγουρα έζησε στο μέγιστο. Μόλις μία εβδομάδα πριν πεθάνει παρέμεινε ξάγρυπνος όλη τη νύχτα γιορτάζοντας τη νέα χρονιά με τους φίλους του.

 Άφησε την τελευταία του πνοή στις 6 Ιανουαρίου 1999 στο Μανχάταν. Η είδηση του θανάτου του προκάλεσε θλίψη στον κόσμο της μουσικής.

Ο Petrucciani κατάφερε να νικήσει τα πάθη του, τις αδυναμίες του, αλλά και τα τεράστια προβλήματα υγείας που είχε και ακολούθησε το δικό του όνειρο.

Για τους Γάλλους παραμένει ένας εθνικός ήρωας, ένας ήρωας της ίδιας της ζωής, ένα παράδειγμα προς μίμηση, όπως είπε κάποτε ο πρώην Γάλλος Πρόεδρος Ζακ Σιράκ.

Όπως σχολίασε ο τρομπετίστας Clark Terry, ο Petrucciani «ήταν νάνος, αλλά έπαιζε σαν γίγαντας». Ένας γίγαντας που απέδειξε ότι μπορεί τα άτομα με αναπηρία να έχουν προβλήματα πιο ορατά από αυτά των υπολοίπων, αλλά ο ψυχικός και πνευματικός πλούτος τους μπορεί να λάμψει και να υπερβεί κάθε σωματικό μειονέκτημα.

Ο Βρετανός σκηνοθέτης Μάικλ Ράντφορντ έμεινε τόσο έκθαμβος από το ταλέντο του Petrucciani που γύρισε το συγκινητικό ντοκιμαντέρ για τη ζωή και τη μουσική του νάνου πιανίστα με τίτλο «Μichel Ρetrucciani». Ακολουθώντας τη ζωή του Petrucciani, ο σκηνοθέτης θέτει το ερώτημα στο ντοκιμαντέρ «τι είναι τελικά φυσιολογικό;» και δείχνει ότι η ιστορία του νάνου πιανίστα είναι ένα μάθημα ζωής, γιατί ο Petrucciani ποτέ δεν τα έβαλε κάτω στη μουσική και στη ζωή λόγω της αναπηρίας του.

Ο Μάικλ Ράντφορντ καταθέτει: «Ολοι έχουμε προβλήματα. Στους αναπήρους είναι απλώς περισσότερο ορατά. Για τον Petrucciani η ζωή δεν ήταν ένα πρόβλημα. Γι΄ αυτό και η ιστορία του είναι ένα μάθημα ζωής για όλους μας: κάνε το καλύτερο που μπορείς να κάνεις με τα υλικά που έχεις και χωρίς να σε νοιάζει τίποτε άλλο. Ποτέ μην παραιτείσαι, ποτέ μην παραπονιέσαι».

Και συνεχίζει: «Κάποιος τον απεκάλεσε “ξωτικό” που κατέβηκε για λίγο στη Γη για να γράψει τη μουσική του και στη συνέχεια εξαφανίστηκε. Αυτό τα λέει όλα».

Μία εκτενής συλλογή της μουσικής του βρίσκεται στο δίσκο Complete Blue Note Recordings, The Best of Michel Petrucciani (7 CD, Blue Note, 1998). Όμως παρά την καταξίωση του ειδικά στη Γαλλία και στις ΗΠΑ, ο Petrucciani δεν είναι πολύ γνωστός στην Ελλάδα, αν και έδωσε μία πολύ επιτυχημένη συναυλία εδώ στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ το ντοκιμαντέρ του Ράντφορντ απέσπασε το βραβείο Χρυσή Αθηνά στο 17ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου το 2011.

Μερικές δημιουργίες του Μεγαλύτερου Ευρωπαίου πιανίστα της Jazz

The Prayer – Michel Petrucciani & Trio Pianism

Michel Petrucciani – Lullaby

Michel Petrucciani Trio / In A Sentimental Mood (1988)

Michel Petrucciani – Looking Up

Michel Petrucciani – Estate – Umbria Jazz 1993

 

Πηγή: Wikipedi.και με πληροφορίες απο anastoxasmoi.gr , tvxs.gr ,,lifo.gr

 

Νίκος Σίμος

Ρήξη - ανατροπή σε ότι μας κρατάει πίσω και μας χαρακτηρίζει σταθερό απότοκο της Οθωμανικής δουλείας
Νίκος Σίμος
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ