Οι πολυτελείς βίλες του Αφγανιστάν και οι κατσίκες της Τοσκάνης> Πως οι διεφθαρμένοι Δυτικοί και Άφγανοί έφεραν στην εξουσία τους Ταλιμπάν

0
53

Σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο δολάρια ξόδεψαν οι ΗΠΑ σε διάστημα δύο 10ετιών και 30 δισεκατομμύρια λίρες η Βρετανία

Aν θέλει κάποιος να κατανοήσει τους πραγματικούς λόγους πίσω από την επιστροφή των Taliban στο Αφγανιστάν, θα πρέπει να εμβαθύνει στην ιστορία του ταλαιπωρημένου έθνους που έχει το χάρισμα να απωθεί επανειλημμένα ξένους εισβολείς, όπως αναφέρει στο ρεπορτάζ του ο Ian Birrell του dailymail.co.uk. Ή απλώς να μάθει για την απίθανη ιστορία εννέα… ιταλικών τράγων. Αυτά τα ζώα από την Τοσκάνη, μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στη χώρα ως μέρος ενός σχεδίου ύψους 5,4 εκατομμυρίων δολαρίων που σχεδίασε το αμερικάνικο Πεντάγωνο προκειμένου να βοηθήσει την αφγανική βιομηχανία κασμιριού με την προοπτική να δημιουργηθούν εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας.

Οι ξανθές κατσίκες στάλθηκαν για να αναπαραχθούν με πιο σκούρα θηλυκά για να αυξήσουν την απόδοση και την ποιότητα του πολυτελούς μαλλιού των εννέα εκατομμυρίων τοπικών αιγών. Αλλά αρκετές αρρώστησαν, ο πρόσφατα σχεδιασμένος στάβλος τους ήταν πολύ μικρός, το τεράστιο κόστος της τροφής τους ήταν ασήκωτο, ο Αφγανός επενδυτής αποχώρησε και ο επικεφαλής του έργου το έβαλε στα πόδια απογοητευμένος.

Οι υπεύθυνοι δεν μπορούσαν καν να καταλάβουν αν οι άτυχες κατσίκες κατέληξαν σε… κατσαρόλα. «Δεν ξέρουμε», είπε ο John Sopko, ο Ειδικός Γενικός Επιθεωρητής για την Ανασυγκρότηση του Αφγανιστάν. «Η διαχείριση του έργου ήταν μία τραγωδία». Αυτό το σχέδιο-φάρσα αντικατοπτρίζει απόλυτα τη δαπανηρή ανοησία των προσπαθειών της Δύσης να οικοδομήσει μία νέα κοινωνία στο Αφγανιστάν, βασισμένη στην αλαζονεία, τα όπλα και τις τεράστιες ροές χρηματικής βοήθειας. Ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός και σημερινός λομπίστας, Tony Blair, είχε δηλώσει πως αποτελεί «καθήκον μας να ανοικοδομήσουμε το Αφγανιστάν ως σταθερό και δημοκρατικό έθνος».

Ωστόσο, παρά την πρόοδο στην εκπαίδευση, την ενδυνάμωση και την ευημερία των γυναικών, οι αφελείς ξένες παρεμβάσεις έπαιξαν επιζήμιο ρόλο στην τροφοδότηση της διαφθοράς, στην προώθηση των διακρίσεων και στην εγκαθίδρυση ενός κράτους της μαφίας, βοηθώντας έτσι την επιστροφή των Ταλιμπάν. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μπορεί να απέκλεισε την τελευταία δόση βοήθειας ύψους 449,5 εκατομμυρίων δολαρίων από το να αποτύχει στα χέρια τους, αλλά πόσα έχουν ήδη τσεπώσει;

Η σπατάλη των χρημάτων των φορολογουμένων της Δύσης ήταν εκπληκτική, με σχολεία και στρατιωτικές δυνάμεις «φαντάσματα», προσπάθειες για την καταπολέμηση των ναρκωτικών που απέτυχαν, δύσκολες κατασκευές και προσφορές καυσίμων με τα οποία κάποιοι αποκόμισαν δισεκατομμύρια, σε μετρητά και λαθραίο χρυσό, μέσω του αεροδρομίου της Καμπούλ. Διπλωματικά έγγραφα των ΗΠΑ αποκάλυψαν ότι ένας Αφγανός αντιπρόεδρος πέταξε στο Ντουμπάι με 51,7 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά και ότι οι διακινητές ναρκωτικών και οι διεφθαρμένοι αξιωματούχοι μετέφεραν 231,5 εκατομμύρια σε μία εβδομάδα από μια χώρα όπου το μέσο εισόδημα ήταν μόλις 585 δολάρια το χρόνο.

Τα σχέδια της Δύσης ήταν τόσο αφελή, οι έλεγχοι τόσο αδύναμοι, οι δαπάνες τόσο τεράστιες και οι αλλαγές στο προσωπικό και στη στρατηγική τόσο συχνές, που τώρα χρησιμεύουν στη μελέτη βιβλίων για το πώς να μην οικοδομηθεί ένα καλύτερο και δημοκρατικό κράτος. Επίσης δείχνουν το θανατηφόρο αντίκτυπο από τη μεταφορά βοήθειας σε μια εύθραυστη χώρα, η οποία χτυπήθηκε ανελέητα από συγκρούσεις, ενώ η καταστροφή δύο δεκαετιών, υποστηριζόμενη από πακτωλούς χρημάτων δωρητών σε περιόδους μεγαλύτερες από ολόκληρη την αφγανική οικονομία, βοήθησε να μετατραπεί ο τομέας της βοήθειας σε μία άπληστη, ολέθρια και αυτοεξυπηρετούμενη βιομηχανία γεμάτη τεράστιες τσέπες.

Δυστυχώς, όλα τα προειδοποιητικά σημάδια αγνοήθηκαν. Πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, ο Richard Holbrooke, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στην περιοχή, ανέφερε ότι η διαφθορά καταστρέφει τις προσπάθειες για τη δημιουργία μιας νεοσύστατης δημοκρατίας. Τη χαρακτήρισε ως το «Νο 1 εργαλείο στρατολόγησης» των Ταλιμπάν. Τώρα, η κληρονομιά είναι ξεκάθαρη, με άγριες σκηνές φονταμενταλιστών μεγαλομανών να καταλαμβάνουν τον έλεγχο. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Ashraf Ghani διέφυγε την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με πληροφορίες, με ελικόπτερο γεμάτο κλεμμένα μετρητά.

Ωστόσο, η Δύση έκλεισε το μάτι όχι μόνο στη διαφθορά, την εκλογική απάτη και τη δημιουργία ενός κράτους μαφίας, αλλά ακόμη και στην εμπορία αγοριών για σκλάβους του σεξ. Ο ΟΗΕ προειδοποίησε πριν από περισσότερο από μια δεκαετία ότι οι αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας «στρατολογούσαν αγόρια, μερικές φορές με τη σεξουαλική εκμετάλλευση ως κίνητρο».

Ωστόσο, πέρυσι, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ παραδέχτηκε ότι εξακολουθούσε να υπάρχει ένα «μοτίβο σεξουαλικής σκλαβιάς σε κυβερνητικά συγκροτήματα», με υψηλόβαθμους αξιωματούχους να συμμετέχουν στο bacha bazi (μια παράδοση πλούσιων ηλικιωμένων ανδρών να στρατολογούν αγόρια για διασκέδαση, συμπεριλαμβανομένου του χορού με κοριτσίστικα ρούχα αλλά και βιασμούς), αποφεύγοντας όμως σκανδαλωδώς τη δίωξη.

Τα πρώτα χρόνια μετά την εισβολή του 2001, οι προϋπολογισμοί ήταν σχετικά περιορισμένοι, καθώς το επίκεντρο ήταν η κατάπνιξη της τρομοκρατίας. Οι ΗΠΑ υποσχέθηκαν να χτίσουν ή να ανακαινίσουν 1.000 σχολεία και κλινικές μέχρι το τέλος του 2004, αλλά κατάφεραν να επιτύχουν μόλις το ένα δέκατο αυτού του αριθμού. Στη συνέχεια, τα οικονομικά ποσά γιγαντώθηκαν καθώς η εστίαση του σχεδίου μετατοπίστηκε στην «οικοδόμηση του έθνους».

Πολλά όμως από τα σχέδια ήταν παράλογα. Για παράδειγμα η δαπάνη των 43,5 εκατομμυρίων δολαρίων για ένα μόνο κεντρικό πρατήριο καυσίμων φυσικού αερίου, ποσό 140 φορές μεγαλύτερο από ένα παρόμοιο στο Πακιστάν. Αφού τα χρήματα δαπανήθηκαν, ανακάλυψαν αργότερα ότι κοστίζει περισσότερο από το μέσο ετήσιο εισόδημα για τους Αφγανούς προκειμένου να μετατρέπουν τα αυτοκίνητά τους να κινούνται με φυσικό αέριο.

Μια σειρά από επίσημες αναφορές, πολλές από τις οποίες διαγράφηκαν την περασμένη εβδομάδα από κυβερνητικούς ιστότοπους των ΗΠΑ λόγω, προφανώς, «ανησυχιών για την ασφάλεια», έδειξαν πώς μια διεφθαρμένη ελίτ διοικούσε την κυβέρνηση για δικό της όφελος, ενώ διέπραττε εγκλήματα ατιμώρητα, αποξενώνοντας τους απλούς ανθρώπους και οδηγώντας πολλούς να πάρουν τα όπλα της εξέγερσης.

Ο Christopher Kolenda, ένας συνταγματάρχης που συμβούλευε τρεις Αμερικανούς διοικητές στο Αφγανιστάν, ανέφερε ότι μέχρι το 2006 η κυβέρνηση είχε «αυτοοργανωθεί σε μια κλεπτοκρατία». Οι πολιτικοί πλήρωναν για να τους δίνονται επίσημες θέσεις και στη συνέχεια κάλυπταν το κόστος «από προγράμματα βοήθειας, πώληση στολών ή πυρομαχικών στη μαύρη αγορά, διακίνηση ναρκωτικών ή απαγωγές».

Δεν είναι περίεργο ότι οι προσπάθειες 8,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων προκειμένου να σταματήσει το εμπόριο οπίου κατέρρευσαν, καθώς η καλλιέργεια παπαρούνας σημείωσε άνθηση. Ένας κυβερνήτης βρέθηκε με εννέα τόνους στο γραφείο του και όταν απολύθηκε εντάχθηκε στους Ταλιμπάν με τους 3.000 άνδρες του.

Αλλά τα χρήματα της Δύσης συνέχιζαν να ρέουν καθώς οι ξεδιάντροποι πολιτικοί μιλούσαν για σταθερότητα: Σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο δολάρια ξόδεψαν οι ΗΠΑ σε διάστημα δύο δεκαετιών και 30 δισεκατομμύρια λίρες η Βρετανία, συμπεριλαμβανομένων 3,3 δισεκατομμυρίων λιρών για βοήθεια, σε μια χώρα 38 εκατομμυρίων ανθρώπων. Εάν όλη η διεθνής βοήθεια που δαπανήθηκε είχε απλώς κατανεμηθεί μεταξύ των Αφγανών, κάθε πολίτης θα μπορούσε να είναι εκατομμυριούχος. Αντ’ αυτού, το ποσοστό φτώχειας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια και αφορά περισσότερο από το μισό πληθυσμό.

Οι άνθρωποι που πήραν τα περισσότερα ήταν οι απατεώνες και η αγορά ακινήτων του Ντουμπάι, όπου πολλοί συγκέντρωσαν τον κλεμμένο πλούτο τους. Ένας διαμεσολαβητής σε τράπεζα της Καμπούλ χρησιμοποίησε ένα site με ψεύτικες εταιρείες για να δώσει δάνεια σε υπουργούς, αξιωματούχους και πολέμαρχους, οδηγώντας σε απώλειες που ισοδυναμούν με το ένα δωδέκατο του μεγέθους της οικονομίας της χώρας. Η τράπεζα ξόδεψε επίσης 159,3 εκατομμύρια δολάρια σε 35 πολυτελείς βίλες στο νησιωτικό συγκρότημα Palm Jumeirah του Ντουμπάι, τις οποίες χρησιμοποιούσε για ψυχαγωγία.

Palm Jumeirah

Στην προσπάθειά τους να προωθήσουν τη δημοκρατία, οι δωρητές ξόδεψαν 1 δισεκατομμύριο λίρες για εκλογές, ωστόσο ένας αναλυτής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι μεταρρυθμίσεις οδήγησαν σε μια «διελκυστίνδα» για το ποιος ελέγχει τα εκλογικά όργανα και μέσω αυτών, το αποτέλεσμα. Οι τελευταίες προεδρικές εκλογές, το 2019, θεωρήθηκαν οι πιο διεφθαρμένες μέχρι σήμερα. Ένας Βρετανός που συμμετείχε σε πολλές εκλογές είπε ότι αυτός και οι συνάδελφοί του παραπονέθηκαν για απάτη στα αφεντικά τους στον ΟΗΕ, κατά την πρώτη προεδρική ψηφοφορία, μετά την εισβολή το 2004. «Μας αγνόησαν», είπε.

Κάποια στιγμή, το αμερικανικό Κογκρέσο υπολόγισε ότι 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό ίσο με το 22% του ΑΕΠ του Αφγανιστάν, διακινούνταν λαθραία από τη χώρα, με τα δύο τρίτα να είναι παράνομο κέρδος. Αλλά οι υπουργοί και οι υπεύθυνοι του αεροδρομίου ματαίωσαν τις προσπάθειες να αποφευχθεί αυτή η καταστροφική φυγή κεφαλαίων. Πριν από τέσσερα χρόνια, πραγματοποιήθηκε ένα σεμινάριο υπό την ηγεσία των ΗΠΑ σχετικά με τον τρόπο εντοπισμού της απάτης. Ένα άτομο που παρευρέθηκε σε αυτό ανέφερε ότι γνώριζε κάποιον που έπρεπε να ταξιδέψει εκείνη την ημέρα στο Ντουμπάι με ένα σωρό λάφυρα και ο οποίος συνελήφθη στο αεροδρόμιο της Καμπούλ με 92 κιλά ράβδους χρυσού αξίας 2 εκατομμυρίου δολαρίων.

Εν τω μεταξύ, πολλά σχολεία χτίστηκαν με δυτικά πρότυπα και ήταν πέντε φορές πιο ακριβά από αυτά που σχεδίασαν φιλανθρωπικά ιδρύματα. Αλλά οι γερανοί δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την εγκατάσταση των βαρέων σχεδίων οροφής σε μεγάλο μέρος του ορεινού εδάφους και ελαφρύτερες κατασκευές κατέρρεαν, σε αρκετές περιπτώσεις, από έντονες χιονοπτώσεις. Οι ΗΠΑ ξόδεψαν 1,1 δισεκατομμύρια δολάρια για αυτά τα σχολεία, ωστόσο τα μισά δεν είχαν επαρκή τραπέζια ή καρέκλες. Επίσης, πολλά δεν που υπήρξαν ποτέ έλαβαν επίσης χρηματοδότηση, ενώ κάποιοι εκπαιδευτικοί πλαστογράφησαν τα στοιχεία τους προκειμένου να λαμβάνουν δύο και τρεις μισθούς.

Ένας σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κόστισε 335 εκατομμύρια δολάρια, ποσό δέκα φορές μεγαλύτερο από το προγραμματισμένο, και παρέδωσε στη συνέχεια λιγότερο από το 1% της προβλεπόμενης χωρητικότητας του σε ενέργεια, καθώς οι Αφγανοί αξιωματούχοι δεν μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά τα καύσιμα. Ακόμα και ένα δάνειο ύψους 84,4 εκατομμυρίων δολαρίων για ένα ξενοδοχείο απέναντι από την πρεσβεία των ΗΠΑ έγινε καπνός, αφήνοντας στη θέση του ένα άδειο πανάσχημο κέλυφος μπετόν.

Richard Holbrooke

Σύμβουλοι της αστυνομίας παρακολουθούσαν τηλεοπτικές εκπομπές προκειμένου να μαθαίνουν τα βασικά της αστυνόμευσης, ενώ, την τελευταία δεκαετία, το Πεντάγωνο ξόδεψε σχεδόν 4 δισεκατομμύρια δολάρια σε καύσιμα για τις αφγανικές δυνάμεις άμυνας, αλλά τα μισά έγιναν καπνός. Επίσης, βάσεις ασφαλείας χτίστηκαν αλλά δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ, ενώ τα όπλα χάθηκαν και ένας στόλος μεταφορικών αεροσκαφών αξίας 548 εκατομμυρίων δολαρίων έμεινε να σαπίζει σε έναν διάδρομο, προτού πωληθεί ως παλιοσίδερα για 40,2 χιλιάδες δολάρια.

Οι Δυτικοί έσπρωξαν επανειλημμένα τα δικά τους συστήματα διακυβέρνησης, χρηματοδότησης και δικαιοσύνης αλλά ταλαντεύτηκαν μπροστά στην τοπική κουλτούρα «χωρίς επαρκή προσοχή για το τι ήταν πρακτικό ή εφικτό να γίνει», σύμφωνα με μία πρόσφατη έκθεση της επιθεώρησης ανοικοδόμησης της βρετανικής κυβέρνησης. Η ίδια κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ηγέτες του Αφγανιστάν επέλεξαν τα μετρητά και «αντί να μεταρρυθμίσουν και να βελτιώσουν την κατάσταση επιδείνωσαν τα προβλήματα που έπρεπε να αντιμετωπίσουν αυτά τα προγράμματα».

Ο Douglas Lute, ο οποίος συντόνισε τη στρατηγική του Αφγανιστάν για το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας για έξι χρόνια, είπε ότι δεν είχαν θεμελιώδη κατανόηση της χώρας. «Δεν ξέραμε τι κάναμε», είπε. «Δεν είχαμε ιδέα για το τι αναλάβαμε. Είναι πραγματικά πολύ χειρότερη η κατάσταση από ό,τι νομίζετε».

kourdistoportocali.com 

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ