Πού κρύβεται η λεγιονέλλα, ένας τρόμος των ταξιδιωτών

0
6

Η μεγάλη σύναξις των λεγεωνάριων: Στις 21 Ιουλίου 1976, στο ξενοδοχείο Bellevue – Stratford της Φιλαδέλφειας στην Πενσιλβάνια, ξεκίνησε το τριήμερο συνέδριο της αμερικανικής λεγεώνας, στο οποίο συμμετείχαν περισσότεροι από 2.000 λεγεωνάριοι. Στις 27 Ιουλίου, ένας 61χρονος λεγεωνάριος πέθανε στο σπίτι του.

Στις 30 Ιουλίου κατέληξε ένας 60χρονος που επίσης είχε παρακολουθήσει το συνέδριο. Συνολικά, 211 άτομα εμφάνισαν συμπτώματα που έμοιαζαν με βαριά γρίπη, ενώ 29 κατέληξαν. Τον Ιανουάριο του 1977, οι επιστήμονες απομόνωσαν τον υπεύθυνο για την επιδημία: το βακτηρίδιο της λεγιονέλλας –όπως ονομάστηκε τιμητικά λόγω της πρώτης επιδημίας– και το οποίο έμελλε να γίνει ο τρόμος των ταξιδιωτών, καθώς εντοπίζεται συνήθως σε τουριστικά καταλύματα στα οποία δεν έχουν ληφθεί μέτρα για την απολύμανση των υδραυλικών εγκαταστάσεων.

Η λεγιονέλλα αγαπά τα ζεστά και στάσιμα νερά. Οι ιδανικές συνθήκες πολλαπλασιασμού του βακτηριδίου παρουσιάζονται στα δίκτυα διανομής νερού και κυρίως στο δίκτυο διακίνησης ζεστού νερού. Η παρουσία οργανικών και ανόργανων ουσιών καθώς και μικροοργανισμών στο νερό ευνοεί τη δημιουργία «αποικιών» στις σωληνώσεις. Ο πολλαπλασιασμός των αποικιών οδηγεί στον σχηματισμό μιας βιομεμβράνης, η οποία είναι μόνιμη εστία πιθανής μόλυνσης του νερού. Το πρόβλημα είναι έντονο σε μεγάλα κτίρια με πολύπλοκο και εκτεταμένο σύστημα σωληνώσεων και κυρίως σε ξενοδοχειακές μονάδες, οι οποίες είναι για μεγάλες περιόδους κλειστές ή υπολειτουργούν και άρα το νερό του δικτύου μένει στάσιμο. Η νόσος μεταδίδεται κυρίως αερογενώς μέσω σταγονιδίων από κλιματιστικά μηχανήματα, ντους, σιντριβάνια κ.ά.

Στην Ελλάδα, ο αριθμός των περιστατικών της νόσου τα τελευταία δύο χρόνια παρουσιάζει αύξηση. Οπως αναφέρει στην «Κ» ο επιστημονικός συνεργάτης του ΚΕΕΛΠΝΟ, αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας-Λοιμώξεων στο ΕΚΠΑ κ. Σωτήρης Τσιόδρας, το 2016 νόσησαν στην Ελλάδα 71 άτομα, το 2017 νόσησαν 117 άτομα και εφέτος –έως τον Ιούλιο– 48 άτομα. Τα περιστατικά αφορούν όσους νόσησαν στην Ελλάδα, αλλά και ταξιδιώτες που νόσησαν όταν επέστρεψαν στη χώρα τους και για τους οποίους ειδοποιήθηκαν οι ελληνικές αρχές από το ευρωπαϊκό δίκτυο επιτήρησης της νόσου. Και όπως τονίζει ο κ. Τσιόδρας, «έχουν κλείσει ξενοδοχεία στην Ελλάδα έπειτα από έλεγχο αυτών των αναφορών».

Για την πρόληψη της νόσου απαιτείται η λήψη κατάλληλων απολυμαντικών μέτρων σε μεγάλες εγκαταστάσεις. «Από εκεί και πέρα», σημειώνει ο κ. Τσιόδρας, «μεγάλη σημασία έχει η εγρήγορση των επαγγελματιών υγείας για την έγκαιρη διάγνωση αλλά και η ενημέρωση των πολιτών. Τα συμπτώματα της νόσου είναι τα ίδια με αυτά μιας βαριάς γρίπης, δηλαδή πυρετός, βήχας, μυαλγία, δύσπνοια, πονοκέφαλος. Οι ευπαθείς ομάδες πληθυσμού είναι τα άτομα άνω των 50 ετών, οι καπνιστές και τα άτομα με χρόνιες παθήσεις. Τα συμπτώματα εμφανίζονται εντός δύο εβδομάδων μετά την παραμονή σε ξενοδοχείο. Η νόσος αν και έχει υψηλό ποσοστό θνητότητας που φτάνει το 15%, μπορεί να θεραπευτεί με έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών».

Αυξημένη δραστηριότητα όμως σε σχέση με πέρυσι έχει φέτος και ο ιός του Δυτικού Νείλου. Ηδη, έως την περασμένη Πέμπτη είχαν δηλωθεί στο ΚΕΕΛΠΝΟ 60 περιστατικά, όταν πέρυσι καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, ο αριθμός των κρουσμάτων ήταν 48. Οπως εξηγεί ο κ. Τσιόδρας, «αυτό που διαδραμάτισε εφέτος καταλυτικό ρόλο ήταν οι κλιματολογικές συνθήκες. Η μεγάλη αποθήκη του ιού στη φύση είναι τα πτηνά, από τα οποία μολύνονται τα κουνούπια και τα οποία μεταδίδουν τον ιό στον άνθρωπο. Η μεγάλη περίοδος ξηρασίας, πριν από το καλοκαίρι, ευνόησε τη “γειτνίαση” πτηνών και κουνουπιών στα λίγα μέρη όπου υπάρχει νερό. Ακολούθησαν οι βροχές που άφησαν πίσω τους λιμνάζοντα νερά τα οποία και ευνοούν τον πολλαπλασιασμό των κουνουπιών».

Στην Ελλάδα, ο ιός του Δυτικού Νείλου σε ανθρώπους εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2010 και έκτοτε με εξαίρεση το 2015 και το 2016, μας ταλαιπωρεί κάθε χρόνο.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, μάλλον πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον ιό. Οπως σημειώνει ο κ. Τσιόδρας, «ο ιός είναι απρόβλεπτος στην εξέλιξή του και πολύ δύσκολος να ελεγχθεί, όπως αποδεικνύει το παράδειγμα άλλων χωρών με πολύ πιο προηγμένα συστήματα επαγρύπνησης και πρόληψης. Είναι ενδεικτικό το παράδειγμα της Καλιφόρνιας, όπου το 2015 είχαν νοσήσει περισσότερα από 1.000 άτομα. Και αξίζει να σημειωθεί ότι στις ΗΠΑ επιδημίες ιού του Δυτικού Νείλου καταγράφονται από το 1999».

Τσικουνγκούνια

Στα σουαχίλι σημαίνει «αυτός που βαδίζει σκυφτός». Οι έντονες αρθραλγίες που προκαλεί είχαν ως αποτέλεσμα ο ιός να λάβει αυτή την ονομασία: Τσικουνγκούνια (Chikungunya). Αν και ενδημεί κυρίως στην Αφρική, στην Ασία και στην Ινδική Χερσόνησο, πέρυσι προκάλεσε επιδημίες με συρροές κρουσμάτων αυτόχθονης μετάδοσης σε Ιταλία –όπου καταγράφηκαν 400 περιστατικά– αλλά και Γαλλία. Δεν ήταν η πρώτη φορά. Τοπική μετάδοση του ιού είχε αναφερθεί στην Ιταλία και το 2007, και στη Γαλλία το 2010 και το 2014. Στην Ελλάδα τοπική μετάδοση του ιού δεν έχει καταγραφεί. Ομως, όπως ανέφερε στην «Κ» ο αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας-Λοιμώξεων στο ΕΚΠΑ κ. Σωτήρης Τσιόδρας, «μετά τις πρόσφατες επιδημίες της νόσου σε Ιταλία και Γαλλία, τίποτα δεν είναι αδύνατον».

Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, ο ιός Τσικουνγκούνια, είναι ένας αρμποϊός που μεταδίδεται με το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού του γένους Aedes. Η νόσος εκδηλώνεται 4-8 ημέρες –μπορεί να κυμανθεί από 2 έως 12 ημέρες– μετά το τσίμπημα. Τα συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν πυρετό με αιφνίδια έναρξη, έντονες αρθραλγίες και μυαλγίες των άκρων (καρποί, αστράγαλοι και δάκτυλα), οιδήματα, κεφαλαλγία και ενίοτε δερματικό εξάνθημα. Η πορεία της νόσου είναι συνήθως καλοήθης, αν και σπανίως λαμβάνει χρόνια μορφή με υποτροπιάζουσες μακροχρόνιες αρθραλγίες. Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες και αναφέρονται κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει συμπτωματική θεραπεία που βασίζεται κυρίως στη χορήγηση αναλγητικών, μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών σκευασμάτων και αντιπυρετικών. Δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη της νόσου.

ΠΕΝΝΥ ΜΠΟΥΛΟΥΤΖΑ

kathimerini.gr

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ